Níbí ni ìwọ yóò rí àwọn ìjápọ̀ sí ìwífún tuntun nípa ipò yìnyín àti òjò lọ́wọ́lọ́wọ́, ìwífún nípa ipa ọ̀nà yìnyín, àti àsọtẹ́lẹ̀ ìṣàn omi ọdún lọ́wọ́lọ́wọ́.
Tẹ awọn ìjápọ̀ ìsàlẹ̀ yìí láti rí ìwífún nípa ìdí àti bí a ṣe ń ṣe àwọn ìwádìí lórí yìnyín, àti ìtàn àwọn ìwádìí lórí yìnyín ní Ìlà Oòrùn Sierra.
Ní gbogbo ìgbà òtútù, àràádọ́ta ọ̀kẹ́ ènìyàn ló máa ń rọ́ lọ sí Ìlà Oòrùn Sierra láti gbádùn àwọn òkè ńlá tí yìnyín bo. Òjò yìnyín tó pọ̀ ní Ìlà Oòrùn Sierra ní àwọn ibi tó dára láti sọ̀kalẹ̀ sí òkè àti láti rékọjá orílẹ̀-èdè, gígun yìnyín, gígun yìnyín, gígun yìnyín, àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìgbòkègbodò ìgbà òtútù mìíràn. Bí ìgbà òtútù ṣe ń yí padà sí ìgbà ìrúwé, yìnyín tó ń yọ́ ń pèsè omi pàtàkì tó ń kún ọ̀pọ̀lọpọ̀ odò àti adágún ní agbègbè náà. Àwọn odò àti adágún náà ń pèsè ibùgbé fún ẹja àti àwọn ẹranko mìíràn, nígbàtí wọ́n ń fún àwọn àlejò àti àwọn olùgbé ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfààní ìsinmi níta gbangba.
Yàtọ̀ sí ẹwà àti ìgbádùn rẹ̀, àpò yìnyín Eastern Sierra kó ipa pàtàkì gẹ́gẹ́ bí orísun omi pàtàkì fún àwọn olùgbé ìlú Los Angeles tó ju mílíọ̀nù mẹ́ta ààbọ̀ lọ. Nǹkan bí 65% omi ìlú náà ló ń wá láti inú omi ojú ilẹ̀ ní Ìlà Oòrùn Sierra. Omi tó kù ní Los Angeles wá láti Odò Colorado, Àfonífojì Àárín Gbùngbùn ní California, àti àwọn orísun omi inú ilẹ̀ ní agbègbè ìlú Los Angeles.
Nítorí pé Los Angeles gbẹ́kẹ̀lé Eastern Sierra fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ omi rẹ̀, ìwọ̀n yìnyín tó péye ṣe pàtàkì láti lè sọ àsọtẹ́lẹ̀ nípa ìpèsè omi ọdọọdún. Ní gbogbo ìgbà òtútù, àwọn òṣìṣẹ́ DWP máa ń pèsè ìwádìí nípa bí a ṣe ń ṣe ìwádìí lórí yìnyín. Nípa wíwọ̀n jíjìn yìnyín àti iye omi tó wà nínú yìnyín náà ní àwọn ibi pàtó kan fún ọ̀pọ̀ ọdún, àwọn onímọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ lè sọ àsọtẹ́lẹ̀ pípéye iye omi tó máa ṣàn ní ọdọọdún.
Ọpọlọpọ awọn ipinnu pataki da lori asọtẹlẹ ipese omi deede. Wíwà omi fún àìní ìrísí omi, ìpamọ́ àti ìṣiṣẹ́ ibi ìpamọ́ omi, ìwọ̀n pípèsè omi inú ilẹ̀, ìṣẹ̀dá iná mànàmáná omi, àwọn ètò ìtọ́jú, wíwà ní ibi ìsinmi àti àní àìní fún ìpín omi, gbogbo wọn sinmi lórí àsọtẹ́lẹ̀ ìpèsè omi tó péye.
Ní ìgbà púpọ̀ ní ìgbà òtútù kọ̀ọ̀kan, àwọn onímọ̀ nípa omi LADWP máa ń rìn lọ sí agbègbè ìgbèríko ní Ìlà Oòrùn Sierra láti ṣe àyẹ̀wò iye yìnyín tí ó ti rọ̀. A ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ lórí skis, sno sno, tàbí nínú àwọn ọkọ̀ tí a ń pè ní "sno cats," láti wọn jíjìn sno àti iye omi tí ó wà nínú sno ní àwọn pápá sno òkè kan pàtó.
LADWP ti wọn awọn ipa ọna 12 kan naa ti o wa ni awọn apa omi nla mẹrin lati awọn ọdun 1920. Àwọn ibi ìtura náà wà ní oríṣiríṣi ibi gíga láàrín ẹsẹ̀ 8,000 àti 11,000, wọ́n sì ní Cottonwood Lakes Basin, Big Pine Canyon, Rock Creek Canyon, àti Mammoth Lakes Basin. A yan awọn aaye naa nitori pe wọn ṣe afihan ipo gbogbo awọn yinyin ati ojo ni awọn agbegbe kan pato ati awọn oke giga.
Igbaradi fun awọn iwadii yinyin bẹrẹ ni kutukutu ṣaaju ki yinyin naa to rọ. Àwọn ìwádìí Big Pine àti Cottonwood Canyon nílò ìrìn àjò alẹ́ lórí ski àti snowshoes, èyí tí ó túmọ̀ sí pé kí a kó àwọn ohun èlò oorun àti oúnjẹ pamọ́ sí agbègbè ìgbèríko. Ní oṣù kẹsàn-án, àwọn onímọ̀ nípa omi LADWP máa ń kó àwọn ohun èlò sínú àwọn ìbaaka tí wọ́n máa ń lò láti gbé àwọn ohun èlò lọ sí àwọn ilé kéékèèké tí ó wà nítòsí àwọn ibi tí yìnyín ń tàn ká.
Nígbà tí wọ́n wà ní agbègbè ìgbèríko, àwọn olùgbékalẹ̀ omi náà tún ń ṣe iṣẹ́ ìtọ́jú lórí àwọn ibi ìkọ́lé náà, wọ́n sì ń ṣe àtúnṣe ẹ̀rọ sensọ̀ egbon.
Àwọn onímọ̀ nípa omi LADWP sábà máa ń ṣe ìwádìí yìnyín àkọ́kọ́ wọn ní ìparí oṣù January. A tun ṣe awọn iwadii ni opin oṣu keji ati oṣu kẹta. Fún àwọn ìdí ààbò, àti nítorí pé wọ́n sábà máa ń ṣe iṣẹ́ líle ní àwọn ipò líle koko, àwọn olùṣèwádìí yìnyín máa ń rìnrìn àjò ní ẹgbẹ́ méjì tàbí mẹ́ta. Gbogbo àwọn olùwádìí yìnyín ni wọ́n ń gba ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tó lágbára nípa àwọn ọ̀nà ìṣàyẹ̀wò yìnyín, ìrìn àjò orílẹ̀-èdè, ààbò ìṣàn omi, ìrànlọ́wọ́ àkọ́kọ́, àti ìgbàlà òkè.
A fi àmì ìyàtọ̀ hàn àwọn ibi tí yìnyín máa ń tàn kálẹ̀. Ibùdó yìnyín tó wọ́pọ̀ jẹ́ 1000 ft. gígùn ó sì ní àwọn ojú ìwọ̀n mẹ́wàá. Àwọn olùyàwòrán omi máa ń ṣe àyẹ̀wò yìnyín ní gbogbo ibi tí wọ́n bá ti fẹ́ kí yìnyín náà dé àti bí omi ṣe máa ń wà nínú rẹ̀. Lẹ́yìn náà, a ó ṣe àròpọ̀ àwọn àmì wọ̀nyí, a ó sì pinnu iye omi tí ó wà nínú wọn, a ó sì kọ wọ́n sílẹ̀ fún ipa ọ̀nà náà.
A máa ń kó àwọn àpẹẹrẹ yìnyín jọ nípa lílo “àkójọ àwọn àpẹẹrẹ yìnyín” tí ó ní àwọn ọ̀pọ́ aluminiomu tí ó tó ìwọ̀n ínṣì 1.5 ní ìwọ̀n àti ìwọ̀n ínṣì 30 tí a lè fi dì wọ́n pọ̀. Àwọn olùwòran omi ń fi àwọn ọ̀pá dídì pọ̀ tó láti ẹsẹ̀ mélòó kan sí òkè yìnyín títí dé ìsàlẹ̀ nínú yìnyín náà títí dé ilẹ̀. Páìpù ìsàlẹ̀ ní irin gígé tí a mú láti gé yìnyín nínú àpótí yìnyín náà.
Àwọn olùwòran omi náà ń wọn àwọn páìpù gígùn tí wọ́n ti so pọ̀ láti fi ìdí ìwọ̀n ìpìlẹ̀ wọn múlẹ̀, lẹ́yìn náà wọ́n á tì wọ́n sísàlẹ̀ gba inú yìnyín títí wọ́n á fi dé ilẹ̀. Àwọn ìwé tí a gé jáde ní ẹ̀gbẹ́ àwọn ọ̀pá náà fi bí yìnyín náà ṣe jinlẹ̀ tó hàn, èyí tí àwọn onímọ̀ nípa omi gbà sílẹ̀. Lẹ́yìn náà ni wọ́n á gbé àwọn páìpù náà sókè láti inú yìnyín. Àwọn ihò tí a gé sínú ọ̀pá náà ń jẹ́ kí àwọn olùwòran omi rí i dájú pé gbogbo ààrin yìnyín náà wà nínú àwọn ọ̀pá náà bí wọ́n ṣe ń gbé wọn sókè. Lẹ́yìn náà, wọ́n á ṣàyẹ̀wò ìsàlẹ̀ àwọn ọ̀pá náà fún àmì pé ilẹ̀ ti rọ̀ dé, bí iyẹ̀fun àti àwọn èérún mìíràn.
Lẹ́yìn náà ni a ó wọ̀n àwọn páìpù àti àárín yìnyín. Lẹ́yìn náà, àwọn olùwòran omi pinnu iye omi yìnyín nípa yíyọ ìwọ̀n àwọn páìpù òfo kúrò, wọ́n sì kọ ìwífún náà sílẹ̀. Lẹ́yìn náà, wọ́n á da ààrin yìnyín náà jáde kúrò nínú àwọn ọ̀pá náà, wọ́n á sì lọ sí ibi àpẹẹrẹ tó tẹ̀lé e. Ní ìbámu pẹ̀lú ojú ọjọ́ àti ipò yìnyín, ó lè tó ìpele mẹ́ta lójoojúmọ́.
Ààrẹ agbègbè ìsáré orí òkè Mammoth, Dave McCoy (ọ̀tún, pẹ̀lú alábàáṣiṣẹ́pọ̀ kan tí a kò mọ̀) bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùgbékalẹ̀ omi LADWP ní ọdún 1930.
Ṣíṣe ìwádìí lórí yìnyín, tàbí wíwọ̀n jíjìn yìnyín láti mọ ìṣàn omi ìgbà ìrúwé àti ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn, bẹ̀rẹ̀ ní agbègbè òkè Sierra Nevada ní California ní ọdún 1906 pẹ̀lú iṣẹ́ Dókítà James Church ti Yunifásítì Nevada ní Reno. Dókítà Church bẹ̀rẹ̀ sí í wọn yìnyín lórí Òkè Rose, ní ìlà-oòrùn Adágún Tahoe, láti ṣe àyẹ̀wò ìbáṣepọ̀ láàárín iye yìnyín tó wà lórí ilẹ̀ àti omi tó ń ṣàn.
Ní ọdún 1910, àwọn ibi ìpakà yìnyín àkọ́kọ́ tí a mọ̀ sí wọn ni a gbé kalẹ̀ tí a sì wọn ní Tahoe Basin. Àwọn onímọ̀ nípa omi gbé àmì sí ilẹ̀ ní àwọn ibi pàtó kan, wọ́n sì máa ń dá wọn padà déédéé láti wọn iye yìnyín tó wà níbẹ̀, àti iye omi tó wà nínú yìnyín náà.
Àwọn ìwọ̀n tí Dókítà Church ṣe ló mú kí ogun tó ń lọ láàárín àwọn onílẹ̀ tó yí Adágún Tahoe ká àti àwọn lílo omi tó wà ní ìsàlẹ̀ ilẹ̀ náà parí nípa sísọ àsọtẹ́lẹ̀ ìṣàn omi tó ń ṣàn ní orísun omi kí a lè ṣe àkóso ìtújáde omi láti dènà ìkún omi àti ìfọ́ omi. Iṣẹ́ akọ́kọ́ rẹ̀ nínú ìmọ̀ nípa omi yìnyín ṣì ń jẹ́ ìpìlẹ̀ fún àsọtẹ́lẹ̀ nípa ìpèsè omi lónìí.
Àwọn onímọ̀ nípa omi láti ọ̀dọ̀ LADWP ṣèbẹ̀wò sí Dókítà Church ní ọdún 1925 láti kọ́ àwọn ọ̀nà rẹ̀. Ní gbígba ohun tí wọ́n kọ́, àwọn òṣìṣẹ́ LADWP dá àwọn ibi ìtura yìnyín sílẹ̀, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe ìwádìí lórí yìnyín déédéé ní ọdún 1926 ní àwọn ibi mẹ́rin ní Eastern Sierra: Cottonwood Canyon, Big Pine Canyon, Rock Creek, àti Mammoth Pass. Lónìí, àwọn ibi mẹ́rin yìí ń tẹ̀síwájú láti pèsè àwọn ìwífún tó wúlò tí àwọn onímọ̀ nípa ìṣàn omi LADWP ń lò.
Ní ọdún 1929, Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ìpínlẹ̀ California, lẹ́yìn tí wọ́n ti béèrè fún ìrànlọ́wọ́ láti ọ̀dọ̀ àwọn olùpèsè omi pàtàkì ní ìpínlẹ̀ náà, wọ́n ṣe òfin tí ó dá California Cooperative Snow Survey Program (CCSSP) sílẹ̀. Èyí dá ètò ìwádìí yìnyín tí a ṣètò sílẹ̀ láti pèsè ìwífún fún àwọn olùlò omi ní gbogbo ìpínlẹ̀ náà. Ní ọdún 1929, àwọn pápá yìnyín 50 ti wà ní àyíká ìpínlẹ̀ náà tí wọ́n ń wọn déédéé. Pupọ julọ ninu awọn ipa ọna wọnyi wa ni Ila-oorun Sierra ati pese data fun sisan sinu Adugbo Tahoe ati Adugbo Mono ati Awọn Agbedo Odò Owens. CCSSP ti ni awọn ọmọ ẹgbẹ 40 bayi o si n wọn awọn ikẹkọ ti o ju 280 lọ jakejado California.
Ní àwọn ọdún ìbẹ̀rẹ̀ ìwádìí yìnyín, àwọn onímọ̀ nípa omi máa ń rìnrìn àjò lọ sí àwọn ibi ìwádìí nípa lílo onírúurú ọ̀nà bíi bàtà yìnyín, ski onígi tó tó ẹsẹ̀ mẹ́sàn-án, àti àwọn ẹgbẹ́ ajá pàápàá. Àwọn ìgbà àìpẹ́ yìí ni wọ́n ti ń rìnrìn àjò nípasẹ̀ àwọn ológbò yìnyín, àwọn ọkọ̀ òfúrufú yìnyín, àti àwọn ọkọ̀ òfúrufú rìbọ́ọ̀tì. Sibẹsibẹ, awọn onimọ-jinlẹ omi tẹsiwaju lati gbẹkẹle awọn bata yinyin ati awọn sikiini lati ṣe iṣẹ naa. Apá pàtàkì iṣẹ́ náà sì tún ní í ṣe pẹ̀lú ọjọ́ gígùn ní àwọn ipò tí ó yàtọ̀ láti ìjì yìnyín líle sí oòrùn gbígbóná, ó sì lè túmọ̀ sí lílo alẹ́ ní ìta ní ìgbèríko.
Láti ọdún 1971 títí dé ìparí ọdún 1980, LADWP, pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Ìpínlẹ̀ California, bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe àgbékalẹ̀ ètò kan láti kó àwọn ìwífún nípa yìnyín jọ láti àwọn agbègbè ìgbèríko láìsí pé àwọn ènìyàn ń lọ sí àwọn ibi jíjìnnà. Láti ọ̀pọ̀ ọdún wá, a ti fi àwọn ojú òpó tẹlimétàrí sí oríṣiríṣi ibi tí a ti ń ṣe àtúnṣe dátà ní ìgbà púpọ̀ lọ́sàn-án, tí a sì ń gbé e lọ sí ibi tí a ti ń gba ìsọfúnni.
A ti fi àwọn "ìrọ̀rí" tí ó tóbi bíi matiresi tí a fi omi tí ó ń dènà ìtútù kún sí àwọn ibi ìwádìí yìnyín. Ìwúwo yìnyín tó ń rọ̀ sórí ìrọ̀rí náà ń mú kí omi inú ìrọ̀rí náà yọ́, èyí sì ń mú kí àmì ìwádìí kan jáde tí a fi ránṣẹ́ sí Ẹ̀ka Omi ti California ní Sacramento nípasẹ̀ tẹlifóònù, rédíò, tàbí sátẹ́láìtì pàápàá. Àwọn ìwádìí tí a kó jọ ní nínú omi tí ó wà nínú àpótí yìnyín, ìwọ̀n otútù, afẹ́fẹ́, àti ìtànṣán oòrùn. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a kà ìwífún náà sí ohun àkọ́kọ́ nìkan títí tí àwọn onímọ̀ nípa omi tí wọ́n ń ṣe ìwádìí lórí yìnyín yóò fi fìdí rẹ̀ múlẹ̀, a lè rí i lórí Íńtánẹ́ẹ̀tì.
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ètò yìí ṣì wà ní ìpele ìdàgbàsókè, ó ń pèsè àwọn ìwádìí tó wúlò tí a lò láti mọ àwọn ìyípadà nínú àpótí yìnyín. Àwọn ìdánwò ń lọ lọ́wọ́lọ́wọ́ ní gbogbo ìwọ̀ oòrùn pẹ̀lú ìrètí wíwá ohun èlò tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé jù fún ṣíṣàyẹ̀wò iye omi tó wà nínú àpótí yìnyín. Títí di ìgbà náà, ìtìlẹ́yìn ètò ìwádìí yìnyín ṣì ni “olùwádìí yìnyín” tí ó ń fi ọwọ́ wọn yìnyín náà, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣe é ní nǹkan bí ọgọ́rùn-ún ọdún sẹ́yìn.
